Καρναβάλι και πάλι φέτος στις Καστανιές, μια παράδοση που κρατάει. Και έχει τις ρίζες της ακόμη πιο βαθιά στο χρόνο. Χαρισματικοί Καστανιώτες το ξεκίνησαν πριν πενήντα σχεδόν χρόνια, δούλεψαν σκληρά και κατάφεραν να γίνουν οι Καστανιές η …Πάτρα του Κιλκίς, με τα δεδομένα της εποχής.

Η παράδοση όμως είναι ακόμη πιο βαθιά. Το καρναβάλι το γιόρταζαν ιδιαίτερα οι Καστανιώτες και στην ‘Πατρίδα’, στην Ανατολική Θράκη πριν την Ανταλλαγή. Όντας ένα εξωστρεφές χωριό με οικονομία κυρίως μεταπρατική, κεφαλοχώρι στην περιοχή τους και πλησίον της Πόλης ήταν φυσικό να είναι γλεντζέδες και να ξεδίνουν την Αποκριά.

Μετά από μια λογική χρονική ανάπαυση το Καστανιώτικο Καρναβάλι αναβίωσε και πάλι, από τον Πολιτιστικό Σύλλογο, το 2024, στο πλαίσιο των εορτών για τα 100 χρόνια του χωριού και μάλιστα εντάχθηκε στις Αποκριάτικες εκδηλώσεις του Δήμου Κιλκίς.

Όλοι στις Καστανιές λοιπόν, μικροί και μεγάλοι, μασκαρεμένοι και μη, την Κυριακή από τις 12 το πρωί και όσο αντέξει ο καθείς…  

Είναι ίσως ένα χρήσιμο εργαλείο για όλους, ειδικά όσους ζουν μακριά να μάθουν ή να ξαναθυμηθούν όλους τους χωριανούς και πού κατοικούσε ή κατοικεί ο καθένας. Να θυμηθούν τις γειτονιές και τους γείτονες.

Μπορείτε να το κατεβάσετε από εδώ και αν θέλετε να τον τυπώσετε.

Τα ονόματα που φέρονται σε κάθε οικόπεδο αποτελούν ένα μιξ επιθέτων και παρατσουκλιών, των αρχικών και των σημερινών ιδιοκτητών. Προφανώς υπάρχουν λάθη και παραλείψεις, τα οποία, αν υποδειχθούν, θα διορθωθούν ώστε ο χάρτης να είναι σωστός.

Είναι μια δουλειά που έγινε για την προετοιμασία της γιορτής των 100 χρόνων, από τους Αμαλία Γκαβάζη, Στέλιο Τριανταφυλλίδη, Σπύρο Τσερτίδη και Φίλη Πετκανόπουλο, με σκοπό να διευκολυνθεί η επικοινωνία με όλους τους Καστανιώτες.

Ο χάρτης αποτελεί μια προδημοσίευση από το ιστορικό Λεύκωμα που ετοιμάζεται για τις Καστανιές.

Στις 5 Οκτωβρίου 1912 ξεκινά ο Α’ Βαλκανικός Πόλεμος. Στις 10 ο ελληνικός στρατός περνά το Σαραντάπορο, κάνοντας την μεγάλη έκπληξη διότι κανείς από ‘συμμάχους’ και αντιπάλους δεν το υπολόγιζε αυτό, καθώς τον είχαν υποτιμήσει, κι έτσι είχαν φτιάξει και τα σχέδιά τους. Οι Βούλγαροι είχαν διαθέσει στο μέτωπο της Μακεδονίας τις λιγότερες δυνάμεις εν των τριών μετώπων που είχαν. Πρώτη προτεραιότητά τους ήταν ανατολικά για να καταλάβουν την Κωνσταντινούπολη συγκρουόμενοι με τους Τούρκους και δυτικά για να καταλάβουν όσο περισσότερα από τους Σέρβους εδάφη μπορούσαν. Οι Τούρκοι επίσης έχουν διαθέσει στην κεντρική Μακεδονία τις λιγότερες δυνάμεις τους.  Ως αποτέλεσμα της προέλασης του ελληνικού στρατού στη δυτική Μακεδονία οι Βούλγαροι αποφασίζουν να κινηθούν ταχύτερα προς Θεσσαλονίκη ενώ και οι Σέρβοι αντιλαμβάνονται ότι πρέπει να βιαστούν για το Μοναστήρι. Οι Τούρκοι δεν μπορούν να κάνουν τίποτα, απλά ηττώνται χωρίς να μπορούν να ενισχύσουν τις δυνάμεις τους.  

Το μέτωπο στην Ανατολική Θράκη

Στο ανατολικό μέτωπο οι Βούλγαροι περνάνε τα σύνορα και εμφανίζονται προ της Αδριανούπολης στις 18 Οκτωβρίου, την ίδια μέρα που στο μακεδονικό μέτωπο ο ελληνικός στρατός καταλαμβάνει τη Έδεσσα έχοντας καταλάβει ήδη Κοζάνη, Πτολεμαΐδα και Βέροια, ενώ ο Βουλγαρικός έχει φτάσει εκεί που είναι τα σημερινά ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Στη Θράκη οι εκτιμήσεις των Οθωμανών και των Γερμανών συμβούλων τους είναι ότι οι Βούλγαροι δεν περνάνε. Όπως δεν θα περνούσαν δηλαδή και οι Έλληνες το Σαραντάπορο. Μεγάλη εμπιστοσύνη έδειξαν στους Γερμανούς. Οι Βούλγαροι παρακάμπτουν την Αδριανούπολη, τις ίδιες μέρες που ο ελληνικός στρατός νικάει τους Τούρκους στα Γιαννιτσά και συγκρούονται στις 22-24 Οκτωβρίου στο Κιρκλαρελί (Σαρράντα Εκκλησιές) όπου κατατροπώνουν τον οθωμανικό στρατό. Την ίδια μέρα ο ελληνικός στρατός βρίσκεται στο Τόψιν προ της Θεσσαλονίκης και διαπραγματεύεται την παράδοσή της, με τους Βούλγαρους να φθάνουν δεύτεροι.

Οι μέρες 24-26 Οκτωβρίου είναι οι πιο κρίσιμες για τους Βαλκανικούς πολέμους. Οι Τούρκοι υφίστανται τρεις μεγάλες ήττες στην Θεσσαλονίκη, στο  Κιρκλαρελί και στα Σκόπια καθώς εισέρχεται σ’ αυτά ο Σερβικός στρατός. Τότε φαίνεται αυτό που θα συμβεί. Απώλεια όλων, πλην Ανατολικής Θράκης, των ευρωπαϊκών εδαφών τους.  Μόλις 20 μέρες μετά την έναρξη του πολέμου.

Για τους Καστανιώτες, στις 26 Οκτωβρίου που απελευθερώθηκε η Θεσσαλονίκη, αλλάζουν όλα

Ενώ μέχρι τώρα παραμένουν ήσυχα στο χωριό, χωρίς να ξέρουν τι γίνεται και ποιόν να υποστηρίξουν, αλλά πιστεύοντας ότι ο πόλεμος δεν θα φτάσει στα μέρη τους, από τις 26 Οκτωβρίου και μετά τα πάντα αλλάζουν. Οι Τούρκοι οπισθοχωρούν και η νέα μάχη γίνεται στο Λουλέμπουργκάζ στις 2 Νοεμβρίου όπου και πάλι συντρίβονται. Τότε στη Θράκη αρχίζει μια κόλαση. Τα υπολείμματα του τουρκικού στρατού, εξαθλιωμένα, κατευθύνονται προς την Κωνσταντινούπολη και μαζί τους σχεδόν όλοι οι Τούρκοι της Ανατολικής Θράκης που εγκαταλείπουν άρον-άρον τρομοκρατημένοι χωριά, βιός και σπίτια. Οι προελαύνοντες Βούλγαροι προς τη θάλασσα, στη Σηλυβριά και τη Ραιδεστό κάνουν καταστροφές λεηλατούν με το πρόσχημα της τροφοδοσίας του στρατού τους και καίνε τουρκικά χωριά χωρίς να είναι ιδιαίτερα ευγενικοί με τα ομόθρησκα ελληνικά.

Στο διάστημα αυτό οι Τούρκοι αποφασίζουν να αμυνθούν στα παλιά οχυρά της γραμμής της Τσατάλτζας και οργανώνουν εκεί στρατό με εφέδρους τους οποίους έχουν φέρει από την Ανατολή και με ό,τι υπολείμματα στρατού καταφέρνουν να μαζέψουν. Προς τούτο εκμεταλλεύονται το γεγονός ότι οι Βούλγαροι δεν προελαύνουν άμεσα μετά τη νίκη τους στο Λουλέμπουργκαζ και καθυστερούν.

Εκεί παίζεται η άσχημη μοίρα για τις Καστανιές

Διότι όντας επάνω στη γραμμή της Τσατάλτζας και ανάμεσα στα πυρά Βουλγάρων-Τούρκων που θα ακολουθήσουν, πρέπει οι Καστανιώτες να εγκαταλείψουν το χωριό. Αυτή είναι η προτροπή του κράτους αυτή και η εκτίμηση των προεστών και τω ανθρώπων του χωριού. Φεύγουν άρον-άρον παίρνοντας μαζί τους μόνο τα απαραίτητα και έχοντας σκάψει ένα μεγάλο λάκο όπου παράχωσαν όλοι μαζί τα πολύτιμα πράγματά τους. Οι περισσότεροι πήγαν στο φιλικό Άκαλαν που βρισκόταν λίγο δυτικότερα αλλά έξω από τη γραμμή του πυρός. Άλλοι προς την Πόλη, στην Πρίγκηπο, προς ανατολικότερα ελληνικά και τουρκικά χωριά, όπου είχε συγγενείς ή φίλους ο καθένας. Το ίδιο συμβαίνει και με το Κλαλί το οποίο βρίσκεται και αυτό στην ίδια γραμμή. (Σημ: Άκαλαν και Κλαλί αποτελούν σήμερα την αδερφική μας Νέα Δήμητρα). Όλα αυτά συμβαίνουν από τις 2 μέχρι τις 16 Νοεμβρίου που αρχίζει η Μάχη της Τσατάλτζας.

Και αρχίζει ο βομβαρδισμός

Για τρεις μέρες οι οβίδες των Τούρκων σημαδεύοντας τους Βούλγαρους οι οποίοι εφορμούν από τις πλαγιές των Καστανεών, πέφτουν πάνω από και μέσα στο χωριό μας σαν το χαλάζι, καταστρέφοντας σπίτια και μαγαζιά. Τρεις από αυτές χτυπούν την νεόδμητη εκκλησία η οποία ωστόσο αντέχει. Το χωριό γεμίζει τραυματισμένους και άρρωστους στρατιώτες. Ελάχιστοι χωριανοί που παρέμειναν δεν ξέρουν πώς να βοηθήσουν και πώς να ζωθούν. Οι Βούλγαροι αποτυγχάνουν να διασπάσουν τη γραμμή και αποδεκατισμένοι υπογράφουν με τους επίσης αποδεκατισμένους Τούρκους συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, σε ένα βαγόνι κάπου κοντά στις Καστανιές.

Τίποτα δεν θα είναι πια όπως πριν

Οι Καστανιώτες θα αρχίσουν να επιστρέφουν σταδιακά αμέσως μετά την συμφωνία, βρίσκοντας ένα άλλο χωριό. Και έναν άλλο αφέντη καθώς με βάση τη συνθήκη ανήκουν (οκτώ μήνες κράτησε αυτό) στη Βουλγαροκρατούμενη περιοχή. Τίποτε πια δεν θα είναι όπως πριν. Τα δώδεκα χρόνια που θα ακολουθήσουν μέχρι την ανταλλαγή και τον οριστικό ξεριζωμό θα είναι πολύ δύσκολα, γεμάτα πολέμους και κακουχίες και δυστυχία με ένα διάλειμμα δυόμιση όμορφων χρόνων γεμάτων ελπίδες, όταν η Ανατολική Θράκη έγινε ελληνική. Έστω και αν οι Καστανιές βρέθηκαν εκτός.

Η εργασία ολοκληρώνεται και υπολογίζουμε να το παρουσιάσουμε στο τέλος του έτους. Το Λεύκωμα ήταν να εκδοθεί πέρσι, στο πλαίσιο των εορτών Καστανιές 100, αλλά η έκδοσή του τότε ματαιώθηκε. Αυτό ήταν μια ευτυχής εξέλιξη διότι ο χρόνος που μας δόθηκε οδηγεί σε ένα αποτέλεσμα πολύ καλύτερο.

Θα είναι πολυτελές, σκληρόδετο, εξ’ ολοκλήρου έγχρωμο, περίπου 150 σελίδων, με περισσότερες από 300 φωτογραφίες και θα περιλαμβάνει όλα τα ιστορικά δεδομένα που επηρέασαν την μοίρα του χωριού μας από την ίδρυσή του, προς το τέλος του 18^ου αιώνα, μέχρι την τραγική στιγμή της εγκατάλειψής του κατά την Ανταλλαγή του 1924 και την εγκατάστασή του στην Ελλάδα. Όχι μόνο το τι συνέβη αλλά και το γιατί. Η έρευνα ανέδειξε εκπληκτικά και άγνωστα μέχρι τώρα στοιχεία και εικόνες.

Ακολουθεί μια μικρή προδημοσίευση

Οι Καστανιές των δύο Ηπείρων και των δύο θαλασσών

«Οι Καστανιές τις επαρχίας Μετρών (τουρκ Τσατάλτζας) ήταν ένας πανέμορφος και εύφορος τόπος στην Ανατολική Θράκη. Βρισκόταν ανάμεσα σε λόφους, λίμνες, μικρά ποτάμια, ανάμεσα σε δύο θάλασσες, της Προποντίδας και του Ευξείνου Πόντου και δίπλα σε μια από τις σημαντικότερες πόλεις του κόσμου. Την Πρωτεύουσα του Βυζαντίου και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, την ‘Πόλη των Πόλεων’, την Κωνσταντινούπολη. Ήταν πάνω στο δρόμο Σηλυβρίας – Μαύρης Θάλασσας, πολύ κοντά στον κύριο δρόμο Κωνσταντινούπολης – Αδριανούπολης και στη σιδηροδρομική γραμμή, η οποία, από το 1872, εκτός από την εσωτερική    συγκοινωνία, συνέδεε την Πρωτεύουσα με την Ευρώπη, με το περίφημο τρένο ‘Orian Express’. Και βέβαια πολύ κοντά στο σημείο που συναντώνται δύο ήπειροι, η Ευρώπη και η Ασία. Έτσι θα μπορούσαμε να τις χαρακτηρίσουμε ως ένα χωριό ‘Δύο ηπείρων και δύο θαλασσών’.

Πλήρη περιγραφή του χωριού κάνει ο Ακύλας Μήλας στο βιβλίο του: ‘Σφραγίδες Μητροπόλεων Χαλκηδόνος – Δέρκων’. Οι Καστανιές κτισμένες όπως δήλωνε και η προσωνυμία τους σε μια πλαγιά σκεπασμένη από καστανόδεντρα κατείχαν θέση κεντρικοτάτη επάνω στον αρχαίο αμαξιτό δρόμο και ανάμεσα στις καμπίσιες πολιτείες Χαλκαλί και Τσανακτσή. Μπροστά στο χωριό απλωνόταν οι οχυρωματική γραμμή των Μετρών, οι τάμπιες της Τσατάλτζας, όπως τις έλεγαν και γειτόνευε ανατολικά και δυτικά τα πλούσια τσιφλικοχώρια Ορζουνλού και Σουμπασί. Ήταν όπως γράφει ο Μ. Σαραντής ένα χωριό που είχε εν όνομα μεγαλύτερο από τον πληθυσμό του και εμφάνιση καλύτερη από πολλά τριγυρινά χωριά που περνούσαν για κωμοπόλεις γιατί είχαν πληθυσμό διπλάσιο και τριπλάσιο από τις Καστανιές…».

Εκεί μας περίμενε μια μεγάλη και ευχάριστη έκπληξη. Η θερμή υποδοχή από τους σημερινούς κατοίκους, με επικεφαλής τον Δήμαρχο της Τσατάλτζας στην οποία ανήκει το χωριό, Erhan Guzel, τον Μουχτάρη (πρόεδρο) του χωριού Mehmet Çakir και τους προέδρους του Πολιτιστικού Συλλόγου και της Ποδοσφαιρικής ομάδας.

Είχαν ήδη ετοιμάσει μια γιορτή, με παραδοσιακά τους εδέσματα τα οποία είχαν ετοιμάσει γυναίκες του χωριού, κεράσματα και μουσική. Ανταλλάχθηκαν δώρα αναμνήσεις και ευχές. Χορέψαμε, συζητήσαμε σε κοινές παρέες καθώς αρκετοί μιλούν ακόμη τα ελληνικά. Τα συναισθήματα ήταν πολύ δυνατά.

Τους χαρίσαμε το βιβλίο με την ιστορία των Καστανεών που εκδόθηκε πρόσφατα και μας έδωσαν το αντίστοιχο με την δική τους ιστορία, γραμμένο μάλιστα και στα ελληνικά. Οι πρόσφυγες που παρέλαβαν τα σπίτια μας, το 1924, οι οποίοι κατέφθασαν πριν ακόμη αναχωρήσουμε εμείς με τους οποίους συμβιώσαμε αρμονικά για τρεις μήνες, ήταν Βαλαάδες, από την περιοχή της Κοζάνης και τα σημερινά χωριά Νεάπολη (Νασλίς) και Χειμερινό (Βαϊπς).

Έτσι αποκαλούνταν Έλληνες που είχαν εξισλαμισθεί κατά την ύστερη περίοδο της τουρκοκρατίας στην δυτική Μακεδονία ή και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Στην Τουρκία  αποκαλούνται Patriot. Το κύριο χαρακτηριστικό που τους διακρίνει από τους άλλους Μουσουλμάνους πρόσφυγες είναι ότι οι Βαλαάδες ήξεραν μόνο ελληνικά και στην αρχή χρησιμοποιούσαν μόνο αυτά ως γλώσσα επικοινωνίας. Εξ’ ού και το γεγονός ότι ακόμη και σήμερα πολλοί κάτοικοι του Κεστανελίκ, πρόσφυγες τρίτης γενιάς μιλούν ελληνικά.

Ακολούθησε βόλτα στο χωριό και σε εναπομείναντα σπίτια των δικών μας ανθρώπων που το εγκατέλειψαν κατά την Ανταλλαγή, το καλοκαίρι του 1924.

Έγινε μια αρχή η οποία ευχόμαστε και ελπίζουμε να έχει συνέχεια προς ενίσχυση της φιλίας μας.

Παρακάτω βλέπουμε την ανάρτηση για την επίσκεψη αυτή, του Δημάρχου Τσατάλτζας, στο Site του Δήμου.

‘Ανταλλαγή με ανταλλαγή από το χωριό Çatalca – Chestanelik στο χωριό Kilkış -Kastania στην Ελλάδα.  Είχαμε την χαρά να είμαστε φιλοξενούμενοι στο χωριό Κεστανελικ λόγω της νέας χρονιάς.

Τέτοια υποδοχή δεν περιμένανε Έλληνες επισκέπτες μας όταν στους υποδέχτηκαν με γλυκά, μπακλαβάδες και ποτά που έφτιαξαν οι όμορφοι άνθρωποι του χωριού Κεστανελικ, με πολύ υπό την οργάνωση του γραφείου Μουχτάρ του Kestanalik village. «Δεν περιμέναμε τέτοια υποδοχή», σημείωναν όταν έλεγαν: «ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μας». Χαρήκαμε και εμείς να πούμε ευχαριστώ σε όλους εσάς. Είμαστε και εμείς το χωριό Kestanik. Village Mukhtar Olcay Güvenci. Ευχαριστώ το διοικητικό συμβούλιο που μας έφτιαξε και μας σέρβιρε αυτά τα υπέροχα γλυκά με τα χεράκια του και τους αγαπητούς κυρίους που μας στήριξαν’.

Οι ερωτήσεις των παιδιών πολλές και ο ενθουσιασμός ζωγραφισμένος στο πρόσωπο μικρών και μεγάλων για το τόσο όμορφα διαμορφωμένο Μουσείο των Καστανεών. Φυσικά τις απαντήσεις και την ξενάγηση δεν θα μπορούσε να την κάνει κάποιος άλλος πέρα από την Μαίρη Ασημακίδου που επιμελήθηκε τον χώρο αυτό μαζί με την ομάδα της.

Στη συνέχεια ακολούθησε ξενάγηση στο Πολιτιστικό Σύλλογο όπου βρίσκεται η Έκθεση Φωτογραφίας του χωριού μας.

Εκεί η Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Αθανασία Ασημακίδου τους υποδέχθηκε με κεράσματα και στη συνέχεια τους μίλησε για την Έκθεση αυτή.

Δεν θα μπορούσε να λείπει η ‘αποκάλυψη’ στα παδιά της υπαίθριας Ελεύθερης Δανειστικής Βιβλιοθήκης μας καθώς την επισκεφθήκανε στη συνέχεια!!

Επιθυμία όλων είναι να φιλοξενηθούν και άλλα σχολεία και άλλα γκρουπ μαθητών για να αναδείξουμε ως Καστανιώτες την ιστορία του τόπου μας που είναι πλούσια και συγκινητική.

Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν το απόγευμα της Τετάρτης 14 Αυγούστου με τον Μέγα Πανηγυρικό Αρχιερατικό Εσπερινό στον Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου των Καστανεών, χοροστατούντος του Σεβασμιώτατου Μητροπολίτη Πολυανής και Κιλκισίου κ. Βαρθολομαίου. Ακολούθησε η περιφορά της παλαιάς εικόνας της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στους δρόμους του χωριού. Κατά τη διάρκεια του Εσπερινού ο Σεβασμιώτατος προβίβασε τον εφημέριο του ναού πατέρα Βασίλειο Κουντουρίδη σε πρωτοπρεσβύτερο της Ιεράς Μητροπόλεως.

Παρόντες ήταν ο Δήμαρχος Κιλκίς Δημήτριος Κυριακίδης, ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων Αιμίλιος Νικολαϊδης, ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Θεόδωρος Εμμανουηλίδης και πλήθος πολιτών.

Το πανηγύρι που ακολούθησε στη μεγάλη πλατεία ήταν διασκεδαστικό, απολαυστικό, γεμάτο συγκίνηση, αγκαλιές, φιλιά, γέλια, φωτογραφίες από τις συναντήσεις Καστανιωτών, αρκετοί εκ των οποίων ήρθαν από μακριά ή συναντήθηκαν μετά από πολλά χρόνια.

Το γλέντι κράτησε μέχρι το πρωί, τη στιγμή που στην αυλή της εκκλησίας είχε ήδη αρχίσει να βράζει το κρέας για το κουρμπάνι της επόμενης μέρας.

Η λειτουργία της Παναγίας στις 15 Αυγούστου ήταν κατανυκτική και απετέλεσε επίσης ένα σημείο συνάντησης. Στη συνέχεια μοιράστηκε το Κουρμπάνι και ακολούθησε επίσκεψη των Καστανιωτών στο ανανεωμένο και φρεσκοβαμμένο Σχολείο τους στο οποίο συγκεντρώθηκαν πάρα πολλά παλιά αντικείμενα και δημιουργήθηκαν γωνιές των παλιών σπιτιών όπως σαλόνι με τα μιντέρια, κρεβατοκάμαρα με ξύλινη κούνια μωρού κλπ. Η συγκίνηση ήταν μεγάλη και έκδηλη, καθώς με δάκρια στα μάτια πολλοί αναπολούσαν όμορφες παιδικές στιγμές, ενώ οι συλλέκτες των αντικειμένων και οι δημιουργοί της Λαογραφικής Συλλογής με περηφάνια ξεναγούσαν και έδιναν πληροφορίες για την εξεύρεση, καθώς και για τη χρήση επίπλων και αντικειμένων σε νεότερους που δεν ήξεραν.

Η συγκίνηση έγινε μεγαλύτερη με την επίσκεψη στην Έκθεση Φωτογραφιών οι οποίες κάλυψαν όλη την ιστορία του χωριού από την αλησμόνητη πατρίδα έως το σήμερα. Περισσότερα από 130 χρόνια ζωής του χωριού παρουσιάστηκαν σε λίγα μόλις μέτρα τοίχου, σε λίγα λεπτά. 

Πολλοί αναγνώρισαν δικούς τους ανθρώπους, γονείς, παππούδες, συγγενείς και φίλους, θυμήθηκαν στιγμές, δραστηριότητες, γλέντια, χαρές και δυσκολίες.

Το βράδυ της Πέμπτης 15 Αυγούστου υπήρξε νέο γλέντι με παραδοσιακούς χορούς, ενώ το μενού αυτή τη φορά αποτελούνταν από παραδοσιακά καστανιώτικα εδέσματα τα οποία ετοίμασαν γυναίκες του χωριού.

Την Παρασκευή σε μια κατάμεστη αίθουσα, παρουσία σχεδόν όλου του χωριού έγινε η παρουσίαση του βιβλίου: ‘Οι Καστανιές: από την Ανατολική Θράκη στα πρώτα χρόνια της εγκατάστασης στο Κιλκίς’, έκδοσης του Πολιτιστικού Συλλόγου Καστανεών, με κείμενα και πληροφορίες που σχετίζονται με θέματα τα οποία συγκροτούν την έντονη προσφυγικό ταυτότητα των Καστανιωτών. Το βιβλίο είναι γραμμένο από Καστανιώτες τρίτης γενιάς προσφύγων. Το βράδυ ακολούθησε νέο γλέντι με έντεχνα και λαϊκά ελληνικά τραγούδια.

Οι γιορτές έληξαν με μία ακόμη υπέροχη τελετή στην πλατεία, παρουσία και πάλι ολόκληρου του χωριού στην οποία κορυφώθηκε η συγκίνηση των ημερών.

Θέματα της τελετής αυτής ήταν: 1. Ο ενταφιασμός της Χρονοκάψουλας, μιας καινοτόμου ιδέας αποκλειστικά των Καστανεών και των Καστανιωτών, μέσα στην οποία τοποθετήθηκαν και ασφαλίστηκαν Λευκοί Οικογενειακοί Φάκελοι, με κειμήλια, φωτογραφίες, σκέψεις ακόμη και μυστικά όσων επέλεξαν να συμμετάσχουν σε αυτή τη δράση. Η Χρονοκάψουλα θα ανοιχτεί πάλι τον Αύγουστο του 2049, σε μια αντίστοιχη τελετή, ώστε οι Φάκελοι να δοθούν προσωπικά στους συγγενείς εκείνων που θα έλαβαν μέρος, και

2. Η αποκάλυψη του Νέου Μνημείου Μνήμης και κοινωνικής συνοχής προς τιμή των πρώτων προσφύγων Καστανιωτών που ήρθαν από την αλησμόνητη Πατρίδα και βίωσαν τον ξεσηκωμό. Κοσμείται από έργο, προσφορά του χαράκτη και ομότιμου καθηγητή της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών Αθηνών, Γιάννη Γουρζή, συζύγου Καστανιώτισας,. Την αποκάλυψη του Μνημείου έκαναν ο δήμαρχος του Κιλκίς Δημήτριος Κυριακίδης και ο πρόεδρος του Κοινοτικού Διαμερίσματος Καστανεών Θεόδωρος Εμμανουηλίδης.

Στη βάση του Μνημείου έχουν τοποθετηθεί τα βασικά οικοδομικά υλικά των Καστανιωτών στην αλησμόνητη πατρίδα, πέτρες από μισογκρεμισμένο τοίχο, κομμάτι ξύλινης πόρτας και χώμα, παρμένα από σπίτια που αφήσαμε το 1924, στις Καστανιές της Ανατολικής Θράκης.

Το Μνημείο διαθέτει άλλη μία καινοτομία, καθώς υπάρχει στη βάση του QR Code, στο οποίο σκανάροντας με το κινητό του ο επισκέπτης μαθαίνει την ιστορία του χωριού.

Αμέσως μετά φυτεύτηκε δίπλα στο Μνημείο δένδρο ελιάς που συμβολίζει την ειρήνη, τη δημιουργία και την πρόοδο. Όλος μαζί ο χώρος, δίπλα στην Κοινότητα έχει ονομαστεί’ Κήπος των αναμνήσεων’.

Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων και δεξίωση.

Στο χωριό επικρατεί εδώ και καιρό πυρετός προετοιμασίας. Το σχολείο μας συντηρήθηκε, βάφτηκε, καλλωπίστηκε. Το ίδιο και το κτίριο του Πολιτιστικού, το ηρώο, το πάρκο και τα κτίρια της πλατείας και βέβαια η εκκλησία.

Στο σχολείο συγκεντρώθηκαν πάρα πολλά παλιά αντικείμενα και δημιουργήθηκαν γωνιές που θα προκαλέσουν συναισθήματα όπως σαλόνι με τα μιντέρια, κρεβατοκάμαρα με ξύλινη κούνια μωρού κλπ.

Στο κτίριο του Πολιτιστικού ετοιμάζεται Έκθεση Παλιών Φωτογραφιών. Όλα προσφορά των κατοίκων του χωριού, οι οποίοι άνοιξαν βαθιά ντουλάπια και αποθήκες συμβάλλοντας στη διατήρηση της ιστορικής μας μνήμης και παράδοσης.

Η χρονοκάψουλα, μια καινοτομία αποκλειστικά των Καστανεών και των Καστανιωτών, θα δημιουργηθεί δίπλα στο Νέο Μνημείο στον χώρο του Κοινοτικού Καταστήματος. Μέσα στη Χρονοκάψουλα θα τοποθετηθούν σε ειδικές συνθήκες συντήρησης (κενό αέρος) και θα ασφαλιστούν οι Λευκοί Οικογενειακοί Φάκελοι, όσων επιλέξουν να συμμετάσχουν σε αυτή τη δράση. Η Χρονοκάψουλα θα ενταφιασθεί σε ειδική τελετή στις 17 Αυγούστου 2024 και θα ανοιχτεί πάλι τον Αύγουστο του 2049 σε μια αντίστοιχη τελετή, ώστε οι Φάκελοι να δοθούν προσωπικά στους συγγενείς εκείνων που θα συμμετέχουν.

Το Νέο Μνημείο Μνήμης προς τιμή των πρώτων προσφύγων πατριωτών μας που ήρθαν από την αλησμόνητη Πατρίδα και βίωσαν τον ξεσηκωμό, δημιουργείται επίσης. Θα κοσμείται από έργο του χαράκτη και ομότιμου καθηγητή της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών Αθηνών, Γιάννη Γουρζή, συζύγου συμπατριώτισάς μας ο οποίος μας το προσέφερε. Περιλαμβάνει πέτρες από μισογκρεμισμένο τοίχο και κομμάτι πόρτας, σπιτιών που αφήσαμε το 1924, στις Καστανιές της Ανατολικής Θράκης.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος ευχαριστεί θερμά όλους τους Καστανιώτες που παραχώρησαν τις οικογενειακές τους φωτογραφίες. Η συμβολή του καθενός υπήρξε καθοριστική στη συλλογή φωτογραφικών τεκμηρίων και εγγράφων για την υλοποίηση της μόνιμης έκθεσης φωτογραφίας με σκοπό την προβολή της ιστορίας του χωριού μας.

Αγαπητοί Φίλοι,

Στα πλαίσια εορτασμού των 100 χρόνων Καστανιές, θα δημιουργηθεί δίπλα στο Νέο Μνημείο στον χώρο του Κοινοτικού Καταστήματος, μια κατασκευή η οποία θα φιλοξενήσει για 25 έτη τη Σύγχρονη Πρωτότυπη Χρονοκάψουλα, ώστε μαζί να αποτελέσουν το 1^ο Μνημείο Ιστορικής Μνήμης και Κοινωνικής Συνοχής του χωριού μας.

Μέσα στη Χρονοκάψουλα θα τοποθετηθούν σε ειδικές συνθήκες συντήρησης (κενό αέρος) και θα ασφαλιστούν οι Λευκοί Οικογενειακοί Φάκελοι, όσων επιλέξουν να συμμετάσχουν σε αυτή τη δράση. Η Χρονοκάψουλα θα ενταφιασθεί σε ειδική τελετή στις 17 Αυγούστου 2024 και θα ανοιχτεί πάλι τον Αύγουστο του 2049 σε μια αντίστοιχη τελετή, ώστε οι Φάκελοι να δοθούν προσωπικά στους συγγενείς και σε όσους προσκομίσουν την αντίστοιχη απόδειξη παράδοσης.

     Κάθε Λευκός Φάκελος μεγέθους Α4 θα περιέχει 2-3 σελίδες Α4, στις οποίες μπορεί ο καθένας να τοποθετήσει προσωπικά στοιχεία : κολάζ οικογενειακών φωτογραφιών, εντύπων, να εκτυπώσετε και να κολλήσετε το οικογενειακό σας δέντρο, να αναγράψετε την ιστορία της οικογένειάς σας, μηνύματα από τα μέλη της, ακόμη και ¨απόκρυφα¨ μυστικά, ενοχές, συγνώμες, όνειρα, ευχαριστίες,  κ.ά., αλλά  ΟΧΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ

     Στο ταξίδι αυτό, όσο το δυνατόν περισσότεροι συγχωριανοί, δημότες του Δήμου Κιλκίς, αλλά και απλοί επισκέπτες θα ενώσουμε την ιστορική διαδρομή των οικογενειών μας, μέσα σε μία ενταφιασμένη και απαραβίαστη Χρονοκάψουλα, για τα επόμενα 25 έτη, μεταφέροντας στην επόμενη γενιά μνήμες και πληροφορίες.

     Ταυτόχρονα θα ανανεώσουμε το ραντεβού όλων όσων συμπορεύονται μαζί μας και φυσικά με τον Πολιτιστικό Σύλλογο του χωριού μας, για τον Αύγουστο του 2049, ώστε να κερδίσουμε και εμείς τον κρίκο μας στην αλυσίδα της ιστορικής διαδρομής των προγόνων μας, δημιουργώντας συνθήκες  συνέχειας και κοινωνικής συνοχής  με τα παιδιά μας και τα παιδιά των παιδιών μας.

Σε όλους όσους παραδίνουν Φακέλους, θα επιδοθεί σε ειδικό φάκελο η Απόδειξη Παραλαβής του από την Επιτροπή Χρονοκάψουλας, με την οποία θα αναζητήσετε εσείς ή μέλη της οικογένειά σας τον Φάκελο που θα παραδώσετε τώρα στην αντίστοιχη Τελετή Ανοίγματος της Χρονοκάψουλας τον Αύγουστο του 2049.

Αγαπητοί Φίλοι,

Μην ξεχάσετε το εορταστικό 4ήμερο 14-17 Αυγούστου 2024 και φυσικά την Τελετή Ενταφιασμού της Χρονοκάψουλας στις 17 Αυγ. 2024 στην κεντρική πλατεία του χωριού Καστανιές του Κιλκίς.

Πιστεύουμε πως με τη συνδρομή όλων, την έγκαιρη ενημέρωση των συγγενών και των φίλων μας, είτε τηλεφωνική, είτε προωθώντας μηνύματα (viber, WhatsApp, sms, κ.ά) και με την προσωπική μας βοήθεια σε όσους αδυνατούν να υλοποιήσουν τη διαδικασία, θα κατορθώσουμε να συλλέξουμε τα περισσότερα κομμάτια  παζλ,  αλλά και τις ψηφίδες εκείνες ώστε να δημιουργήσουμε  ΜΑΖΙ ένα υπέροχο και μοναδικό ψηφιδωτό, που όμοιό του δεν γνωρίζουμε να έχει κάνει κανένα προσφυγικό χωριό μέχρι τώρα.

Σας περιμένουμε να ξεκινήσουμε μαζί τη δική μας πρωτότυπη ιστορία…..

* Φωτογραφία https://www.protothema.gr/world/article/418647/fotografies-auta-einai-ta-eurimata-apo-ti-hronokapsoula-tou-1901-sti-vostoni/

Ο κυριότερος σκοπός του ταξιδιού ήταν η ανεύρεση σχετικού ιστορικού υλικού που αφορά στο χωριό μας επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στο Κεστανελίκ κάτοικοι, απόγονοι των Τούρκων προσφύγων από την Κοζάνη, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στο χωριό που αφήσαμε με την ανταλλαγή, με μεγάλη συμπάθεια και μιλώντας ελληνικά μας έδειξαν ότι ζητήσαμε να δούμε. Μας υποδέχτηκαν στα σπίτια τους, μας κέρασαν, μας έπαιξαν ελληνική μουσική, χορέψαμε, αγκαλιαστήκαμε. Φωτογραφήσαμε και πήραμε μαζί μας χώμα, πέτρες από μισογκρεμισμένους τοίχους σπιτιών που αφήσαμε πίσω, κομμάτι μιας πόρτας και ένα δενδράκι για να το φυτέψουμε εδώ.

Ταυτόχρονα στην Πόλη, μας υποδέχτηκε στο Πατριαρχείο ο Σεβασμιώτατος Μηροπολίτης Δέρκων Απόστολος, της Μητροπόλεως δηλαδή στην οποία ανήκαμε, μας προσέφερε γεύμα και μας έδωσε τη δυνατότητα να αναζητήσουμε στοιχεία για το χωριό στην Πατριαρχική βιβλιοθήκη. Βρήκαμε πράγματα μέχρι τώρα άγνωστα και συγκλονιστικά.