Όπως είναι ίσως γνωστό σε πολλούς συγχωριανούς, μια ομάδα έξη ατόμων ετοιμάζουμε ένα Λεύκωμα για την ιστορία του χωριού μας στην Ανατολική Θράκη και στα πρώτα χρόνια εδώ, μετά από την Ανταλλαγή.
Η εργασία ολοκληρώνεται και υπολογίζουμε να το παρουσιάσουμε στο τέλος του έτους. Το Λεύκωμα ήταν να εκδοθεί πέρσι, στο πλαίσιο των εορτών Καστανιές 100, αλλά η έκδοσή του τότε ματαιώθηκε. Αυτό ήταν μια ευτυχής εξέλιξη διότι ο χρόνος που μας δόθηκε οδηγεί σε ένα αποτέλεσμα πολύ καλύτερο.
Θα είναι πολυτελές, σκληρόδετο, εξ’ ολοκλήρου έγχρωμο, περίπου 150 σελίδων, με περισσότερες από 300 φωτογραφίες και θα περιλαμβάνει όλα τα ιστορικά δεδομένα που επηρέασαν την μοίρα του χωριού μας από την ίδρυσή του, προς το τέλος του 18ου αιώνα, μέχρι την τραγική στιγμή της εγκατάλειψής του κατά την Ανταλλαγή του 1924 και την εγκατάστασή του στην Ελλάδα. Όχι μόνο το τι συνέβη αλλά και το γιατί. Η έρευνα ανέδειξε εκπληκτικά και άγνωστα μέχρι τώρα στοιχεία και εικόνες.
Ακολουθεί μια μικρή προδημοσίευση
Οι Καστανιές των δύο Ηπείρων και των δύο θαλασσών
«Οι Καστανιές τις επαρχίας Μετρών (τουρκ Τσατάλτζας) ήταν ένας πανέμορφος και εύφορος τόπος στην Ανατολική Θράκη. Βρισκόταν ανάμεσα σε λόφους, λίμνες, μικρά ποτάμια, ανάμεσα σε δύο θάλασσες, της Προποντίδας και του Ευξείνου Πόντου και δίπλα σε μια από τις σημαντικότερες πόλεις του κόσμου. Την Πρωτεύουσα του Βυζαντίου και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, την ‘Πόλη των Πόλεων’, την Κωνσταντινούπολη. Ήταν πάνω στο δρόμο Σηλυβρίας – Μαύρης Θάλασσας, πολύ κοντά στον κύριο δρόμο Κωνσταντινούπολης – Αδριανούπολης και στη σιδηροδρομική γραμμή, η οποία, από το 1872, εκτός από την εσωτερική συγκοινωνία, συνέδεε την Πρωτεύουσα με την Ευρώπη, με το περίφημο τρένο ‘Orian Express’. Και βέβαια πολύ κοντά στο σημείο που συναντώνται δύο ήπειροι, η Ευρώπη και η Ασία. Έτσι θα μπορούσαμε να τις χαρακτηρίσουμε ως ένα χωριό ‘Δύο ηπείρων και δύο θαλασσών’.
Πλήρη περιγραφή του χωριού κάνει ο Ακύλας Μήλας στο βιβλίο του: ‘Σφραγίδες Μητροπόλεων Χαλκηδόνος – Δέρκων’. Οι Καστανιές κτισμένες όπως δήλωνε και η προσωνυμία τους σε μια πλαγιά σκεπασμένη από καστανόδεντρα κατείχαν θέση κεντρικοτάτη επάνω στον αρχαίο αμαξιτό δρόμο και ανάμεσα στις καμπίσιες πολιτείες Χαλκαλί και Τσανακτσή. Μπροστά στο χωριό απλωνόταν οι οχυρωματική γραμμή των Μετρών, οι τάμπιες της Τσατάλτζας, όπως τις έλεγαν και γειτόνευε ανατολικά και δυτικά τα πλούσια τσιφλικοχώρια Ορζουνλού και Σουμπασί. Ήταν όπως γράφει ο Μ. Σαραντής ένα χωριό που είχε εν όνομα μεγαλύτερο από τον πληθυσμό του και εμφάνιση καλύτερη από πολλά τριγυρινά χωριά που περνούσαν για κωμοπόλεις γιατί είχαν πληθυσμό διπλάσιο και τριπλάσιο από τις Καστανιές…».
